Polska 2030 Trzecia fala nowoczesnosci, TECHNOLOGIE, PDF TEMPO
[ Pobierz całość w formacie PDF ]
//-->Trzecia fala nowoczesnościDługookresowa Strategia Rozwoju KrajuCzęść IWarszawa, lipiec 2011Redakcja:Michał BoniRedakcja techniczna:Piotr Arak, Jakub WojnarowskiAutorzy:Michał Boni, Maciej Bukowski, Maciej Duszczyk, Łukasz Hardt, Paweł Kaczmarczyk, LidiaKołucka-Żuk, Jakub Michałowski, Anna Midera, Michał Miąskiewicz, Igor Ostrowski, PiotrRymaszewski, Aleksander Szpor, Alek Tarkowski, Mateusz Walewski, Jakub WojnarowskiWspółpraca:Piotr Arak, Mikołaj Herbst, Agnieszka Jankowska, Dominika Milczarek-Andrzejewska, DorotaPoznańska, Kamil Rakocy, Kamil Wyszkowski oraz Departament Analiz Strategicznych KPRMWspółpraca graficzna:Elżbieta Skrzypek2 Geografia i generacje rozwojuKonteksty31. Przedstawiony latem 2009 roku raport „POLSKA 2030” stał się okazją do debaty na temat przyszłości kraju oraz zasad prowadzenia polityki rozwoju. Stworzył również możliwość wprowadzenia nowych reguł przygotowywania dokumentów o charakterze strategicznym. Opracowywane wcześniej dokumenty miały krótszą perspektywę czasową, podporządkowane były w większości rytmowi prac Unii Europejskiej i programom operacyjnym, tworzącym ramy absorpcji środków unijnych. Dominowało sektorowe podejście, czego rezultatem była swoista nadprodukcja dokumentów mających w nazwie atrybut „strategii” (przeszło 200 dokumentów tego rodzaju istniało jeszcze w 2008 roku). Kluczowa dla dyskusji nad raportem „Polska 2030” okazała się sposobność podsumowania doświadczeń i dorobku polskiej transformacji zainicjowanej w 1989 roku. Raport, zdając sprawę ze stanu rzeczy w wielu dziedzinach, stawiał tezę o zakończeniu procesów transformacji oraz o potrzebie odnalezienia nowych sił rozwojowych, innych niż te które stanowiły fundament transformacji. Istotą propozycji „Polski 2030” był nowy projekt cywilizacyjny zorientowany na przyszłość, w wymiarze czasowym o jedno pokolenie więcej, niż to, które aktualnie spełnia rolę wiodącą w określaniu ważnych zadań dla kraju. Dokument przygotowany przez Zespół Doradców Strategicznych Premiera RP, właśnie w oparciu o analizę, charakterystykę i ocenę 20 lat transformacji -‐ przedstawił 10 kluczowych dla przyszłości wyzwań oraz dylematy wymagające rozstrzygnięć, by wyzwania te podjąć. Stworzone zostały zatem przesłanki do myślenia w kategoriach realnie strategicznych, realnie innowacyjnych, z formułowaniem wizji, celów oraz narzędzi niezbędnych dla osiągania wyznaczanych celów. Tabela 1. Wyzwania i dylematy z Raportu "Polska 2030. Wyzwania rozwojowe" Wyzwanie 1. Wzrost konkurencyjności Dylemat Wykorzystanie szans rozwojowych vs Dryf rozwojowy 2. Sytuacja demograficzna Wykorzystanie potencjału ze zwiększania się długości trwania życia vs Kosztowne społeczno-‐ekonomiczne skutki zmian w sferze struktury wieku 3. Wysoka aktywność pracy oraz adaptacyjność Adaptacyjna mobilność vs Niepewna stabilność zasobów pracy 4. Odpowiedni potencjał infrastruktury Przyspieszenie wymiany, rozwoju i poprawy relacji społecznych vs Infrastrukturalne bariery wymiany gospodarczej i więzi społecznych 5. Bezpieczeństwo energetyczno-‐klimatyczne Harmonizacja wyzwań klimatycznych i energetycznych czynnikiem rozwoju vs Poza bezpieczeństwem energetycznym i bez jasnych celów w ochronie środowiska 6. Gospodarka oparta na wiedzy i rozwój kapitału Kapitał intelektualny jako główne źródło intelektualnego konkurencyjności Polski w globalnej gospodarce vs Powiększający się dystans Polski wobec rozwiniętych gospodarek świata w obszarze kapitału intelektualnego 7. Solidarność i spójność regionalna Efektywne wykorzystanie szans rozwojowych wszystkich regionów vs Trwała polaryzacja rozwoju 8. Poprawa spójności społecznej Spójność społeczna odpowiadająca na nowe wyzwania vs Spójność społeczna czasu transformacji 4 9. Sprawne państwo 10. Wzrost kapitału społecznego Polski Kompleksowy i aktywnie wdrażany program reform na rzecz państwa, które daje obywatelowi poczucie bezpieczeństwa oraz możliwość realizacji swoich praw i indywidualnych aspiracji vs Niesprawne państwo jako bariera rozwoju oraz niewłaściwa relacja państwo – obywatel Szanse kapitału rozwojowego 2030 vs Pułapka kapitału przetrwania i adaptacji Podczas żywej merytorycznej debaty publicznej, toczącej się w różnych miejscach i środowiskach, przedstawiono wiele wniosków i uwag. Niektóre z nich przeniknięte były pasją ideologicznego sporu i konfliktu między postawami lewicowymi i konserwatywnymi, między racjonalizmem a populizmem, między antyliberalizmem a skrajnym neoliberalizmem. Ten obszar debaty, aczkolwiek ważny dla temperatury życia publicznego, nie wniósł zasadniczo nowych treści i problemów. O wiele ważniejsza była bowiem ta część dyskusji, która nie nacechowana ideologicznym sporem, oparta o argumenty merytoryczne, wnosiła nowe propozycje i nowe wątki do rozważań o przyszłości kraju, wcześniej w nie wystarczającym stopniu brane pod uwagę, np. dotyczące roli kobiet w zmieniającym się społeczeństwie. Raport „Polska 2030” był bowiem przygotowany nie jako manifest polityczny, ale dokument ekspercki i w duchu propaństwowym, czyli z perspektywą spojrzenia maksymalnie obiektywizującego ogląd spraw. Niewątpliwie wniósł dzięki temu do debaty publicznej i politycznej potrzebę zrozumienia wielu wyzwań o charakterze strukturalnym, takich jak, problematyka demograficzna, znaczenie wielkości zatrudnienia dla rozwoju społecznego i gospodarczego, rola kapitału intelektualnego i społecznego jako czynników rozwojowych, potrzeba spójnego spojrzenia na sprawy energetyczne i klimatyczne, kwestia zagrożeń wynikających z terytorialnej nierównomierności rozwoju. Po raz pierwszy sprawy te zostały potraktowane jako współoddziałujące na siebie i wymagające w związku z tym spójnej i kompleksowej odpowiedzi -‐ i to w dłuższym horyzoncie czasowym niż jedna kadencja polityczna, czy unijne okresy programowania. 2. Praktycznym rezultatem dyskusji oraz trwających prac nad zmianami w Ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2009 nr 84 poz. 712) było stworzenie nowego porządku strategicznego. W spójności z oczekiwaniami Unii Europejskiej co do zakresu dokumentów o charakterze strategicznym powstał nowy model. Ramę stanowią: Długookresowa Strategia Rozwoju Kraju (perspektywa 2030 roku) oraz Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju (zawsze w układzie 20 lat do przodu) i Plan Zagospodarowania Przestrzennego Kraju. W tak zdefiniowanych granicach mieścić się powinna Średniookresowa Strategia Rozwoju Kraju (10 letni horyzont czasowy) w korelacji z europejskim dokumentem programowym (EU 2020) oraz 9 zintegrowanymi strategiami dotyczącymi: Innowacyjności i Efektywności Gospodarki, Rozwoju Transportu, Bezpieczeństwa Energetycznego i Środowiska, Rozwoju Regionalnego, Rozwoju Kapitału Ludzkiego, Rozwoju Kapitału Społecznego, Zrównoważonego Rozwoju Wsi i Rolnictwa, Sprawnego Państwa oraz Rozwoju Systemu Bezpieczeństwa. 5
[ Pobierz całość w formacie PDF ]