podkręcanie procka, ciekawostki
[ Pobierz całość w formacie PDF ]
HARDWARE
Podkręcanie procesora
CD 5/2007
Grupa: UZUPEŁNIENIA
CPU-Z 1.39
program identyfikujący procesor,
płytę główną oraz pamięci
Grupa: UŻYTKOWE
CPU-Z 1.39, CPUFSB 2.2.7,
SoftFSB 1.7
programy do podkręcania proceso-
rów na starszych płytach
Artykuł, jak poruszać się po BIOS-ie
Artykuły o overclockingu w BIOS-ie
Uwaga!
Opisywane tu czynności stanowią
głęboką ingerencję w system. Jej
skutki mogą być nieodwracalne.
Informujemy, że redakcja z dużą
starannością przygotowuje i spraw-
dza wszelkie materiały. Jednak liczba
różnych możliwych produktów, przy-
padków, koniguracji jest tak duża, że
nie sposób przewidzieć wszystkiego.
Czytelnik musi mieć świadomość, że
wszelkich zmian w systemach lub
produktach dokonuje na własną
odpowiedzialność.
Szybki jak błyskawica
Podkręcając procesor, możesz znacznie zwiększyć jego wydajność i przyspieszyć
działanie komputera. Bezpiecznie i łatwo zrobisz to specjalnymi programami.
wykorzystania dołączonego do nich
oprogramowania do overclockingu.
Zaprezentowana metodologia do-
tyczy różnych odmian procesorów
AMD i Intel, z tą różnicą, że nale-
ży wziąć pod uwagę ich oryginalne
taktowanie, a nie taktowanie poka-
zywane w przykładzie.
Oczywiście takie programy oferu-
ją także inni producenci płyt głów-
nych, a idea ich działania jest bardzo
podobna do przykładów zaprezento-
wanych na łamach tego artykułu.
Większość operacji podkręcania
procesora wykonuje się z poziomu
BIOS-u
2
34>04
. Ale nie jest to jedy-
na metoda. Do płyt głównych do-
łączane są programy, które umożli-
wiają overclocking z poziomu
systemu operacyjnego. Warto za-
znaczyć, że program taki pod wzglę-
dem funkcji niewiele ustępuje BIOS-
-owi, a jest bardziej przyjazny dla
użytkownika. W większości wypad-
ków podkręcanie przy zastosowaniu
takiego oprogramowania jest dużo
wygodniejsze i łatwiejsze do prze-
prowadzenia. Do tego odnalezienie
najwyższej częstotliwości, z jaką
może pracować procesor, zajmuje
znacznie mniej czasu.
Niestety, rozwiązanie to nie jest
pozbawione wad. Przede wszystkim
brak dokładnej dokumentacji nie po-
zwala na skorzystanie z oprogramo-
wania użytkownikom niezaawanso-
wanym, a zaawansowani i tak będą
woleli skorzystać z BIOS-u. Poza
tym metoda ta nie zawsze pozwoli
na osiągnięcie takich częstotliwo-
ści, jakie można uzyskać przez over-
clocking w BIOS-ie. Jednak z drugiej
strony można łatwo odkryć często-
tliwość, która będzie wartością wyj-
ściową do dalszego overclockingu,
ale przeprowadzanego już z pozio-
mu BIOS-u.
Na przykładzie trzech różnych
płyt głównych pokazujemy sposoby
Oceń lub skomentuj na
www.pcformat.pl/ocena
Jak spowolnić działanie pamięci w celu ustalenia maksymalnej częstotliwości podkręcenia procesora
Aby wyeliminować wpływ pamięci na efekty overclockin-
gu, musisz skorzystać z BIOS-u w celu jej spowolnienia.
Jest to konieczne, ponieważ wraz z podnoszeniem
częstotliwości szyny
FSB
2
34>01
zwiększasz także
taktowanie pamięci. W efekcie bardzo szybko możesz
przekroczyć dopuszczalną częstotliwość, z jaką mogą
pracować twoje moduły. Rezultatem będzie niestabilna
praca komputera, a ty już nie odkryjesz maksymalnej
częstotliwości overclockingu, z jaką może pracować twój
procesor. Po zastosowaniu opisanego sposobu będziesz
miał pewność, że osiągnąłeś maksymalną częstotliwość
dla procesora, a nie częstotliwość, z jaką mogą pracować
zainstalowane moduły pamięci RAM.
1
Zanim zaczniesz, sprawdź, z jaką częstotliwością
2
Klawiszem
[Del]
lub innym wejdź do BIOS-u.
Dla Gigabyte’a przejdź do
(Sprawdź w instrukcji obsługi, jakim klawiszem
wchodzi się do ustawień BIOS-u twojej płyty głównej).
Przejdź do sekcji:
– MSI,
i zmień dzielnik na taki, aby częstotliwość pamięci
została obniżona o jeden stopień.
W przypadku płyt Asusa przejdź do podmenu
– Gigabyte,
i – Asus.
3
W przypadku płyty MSI zaznacz funkcję
n
.
i w linii
n
działają twoje moduły pamięci RAM. Więcej na ten
temat znajdziesz w ramce „Sposób ustalenia...”.
Przejdź do opcji
n
.
Z klawiatury wpisz częstotliwość o stopień niższą od
nominalnego taktowania pamięci (więcej na ten temat
w ramce „Sposób ustalenia rodzajów pamięci...”).
zmień wartość na . Teraz przejdź do
i wybierz częstotliwość
o stopień mniejszą od tej, z jaką nominalnie pracują twoje
pamięci. Więcej w ramce „Sposób ustalenia...”.
30
PC
Format
5/2007
SOFTWARE
Podkręcanie procesora
HARDWARE
Ú
Podkręcanie programem z płyty Asusa
Zysk z przyspieszenia
Płyta główna: Asus A8N-SLI Deluxe (NVIDIA nForce 4)
Pamięci: 512 MB Kingston KVR400X64C25/512 (DDR)
Procesor: AMD Athlon 64 3200+
Częstotliwość nominalna/po podkręceniu:
2000/2300 MHz
Przyrost częstotliwości: 15 proc.
Wynik testu PCMark05 (CPU) przed/
po podkręceniu: 2854/3059 punktów
Przyrost wydajności: 7 proc.
W przypadku Asusa programem pozwalającym
na zwiększanie częstotliwości pracy procesora
jest AiBooster (niestety, nie jest dodawany do
wszystkich płyt tego producenta). Po zainstalo-
waniu uruchamia się automatycznie przy każdym
starcie systemu Windows. Wraz z nim ładują się
zapamiętane ustawienia. Program daje kilka róż-
nych wariantów manewrowania częstotliwością
pracy procesora.
Najprostsza droga
Wadą najprostszego rozwiązania, określanego
skrótem NOS (od Non-delay Overclocking Sys-
tem), jest to, że podkręcanie może się odbywać
o określony skok, a jego górny pułap jest ściśle
ograniczony przez program. Niektóre proceso-
ry można podkręcić bardziej, niż pozwala na to
ten pułap. Poza tym częstotliwość procesora nie
zostaje podniesiona na stałe, lecz wzrasta dyna-
micznie, w zależności od jego obciążenia.
3DMark06) lub obciążającą procesor grę
3D. Jeśli wszystko działa bez zarzutu, możesz
przejść do dalszego podkręcania procesora.
7
Ponownie
przejdź do
okienka NOS Set-
ting programu
AiBooster. Kliknij
w nim strzałkę
n
.
8
Z otwartego okna wybierz
1
Wyłącz overclocking metodą NOS. W okien-
ku odznacz opcję i klik-
nij . W nowo otwartym oknie potwierdź
zamiar wyłączenia funkcji NOS, klikając przycisk
.
2
Kliknij ikonę
n
.
kolejną wartość, np.
n
i kliknij przycisk , następnie
, a w kolejnym oknie zno-
wu .
9
Ponownie uruchom jakiś program obciąża-
Otworzy się nowa paleta
z funkcjami do podkręcania.
Tutaj możesz nie tylko manew-
rować częstotliwością szyny
FSB
n
,
jący procesor i sprawdź, czy komputer dzia-
ła stabilnie. Jeśli tak jest, znów podnieś o stopień
kolejną wartość. Gdy jednak komputer się za-
wiesi lub zresetuje, będzie to oznaczało, że usta-
wiona przez ciebie wartość jest za wysoka. Uru-
chom więc ponownie system i przywróć
poprzednią wartość, przy której system dzia-
łał poprawnie.
Ratowanie koniguracji
Gdy po nadmiernym przetaktowaniu system nie
chce się uruchomić, musisz skorzystać z progra-
mu koniguracyjnego BIOS-u
1
Tuż po włączeniu komputera naciśnij przy-
1
Kliknij czerwony przycisk
n
. Wysunie się
cisk
[Del]
, by dostać się do BIOS-u.
2
Przejdź do zakładki , a następnie
ale także operować napięciem
zasilania procesora
n
i pamięci . W niektórych przypadkach
możesz też operować mnożnikiem procesora
. Niestety, da się go tylko zaniżać.
3
Jeśli opcja
2
Zaznacz
nie jest zazna-
funkcję
n
.
Automatycznie w li-
nii zamiast
napisu po-
jawi się
n
.
Kliknij .
3
W kolejnym otwartym oknie:
strzałką w dół do funkcji
czona, zaznacz ją.
Ikoną
n
zwiększ taktowanie pro-
cesora. Po pierwszym kliknięciu napis
zostanie zamieniony na częstotliwość podsta-
wową powiększoną o 1 MHz (jeśli podstawowa
częstotliwość szyny FSB to 200 MHz, zmieni się
na 201 MHz).
4
Zwiększ częstotli-
i naciśnij
[Enter]
.
Następnie wybierz
procentową war-
tość, przy jakiej
ostatnio komputer
działał stabilnie,
np.
n
,
i naciśnij
[Enter]
.
4
Wyjdź z BIOS-u, zapisując zmiany, a na-
wość szyny głównej
o 10 MHz, np. z 200 do
210 MHz
n
.
Kliknij przycisk
i w oknie, które się otworzy:
kliknij
n
. Jeśli nie miałeś włączonej w BIOS-ie
funkcji NOS, pierwsza taka zmiana będzie wy-
magała restartu komputera, o czym poinformu-
je komunikat w kolejnym oknie:
stępnie sprawdź, czy system może się uru-
chomić. Jeśli nie, ponownie skorzystaj z BIOS-u
i znów zmniejsz przyrost procentowy over-
clockingu.
Sposób dla wytrwałych
Zaletą drugiej metody overclockingu, oferowanej
przez AiBooster, jest to, że nie trzeba restartować
systemu po każdej zmianie częstotliwości pro-
cesora i na bieżąco można sprawdzać stabilność
działania komputera. Ponadto sposób ten zapew-
nia równie elastyczne manewrowanie częstotli-
wością głównej magistrali systemowej co BIOS.
W efekcie odkrycie górnej częstotliwości pracy
procesora zajmuje znacznie mniej czasu.
otwórz okno programu, klikając
czerwony przycisk
n
.
Kliknij ponownie przycisk .
5
W nowo otwartym oknie:
potwierdź zmiany, naciskając przycisk
n
.
Prędkość procesora automatycznie zostanie
zwiększona, o czym będzie cię informował wskaź-
nik w oknie głównym
n
.
potwierdź wprowadzoną zmianę, klikając przy-
Ú
PC
Format
5/2007
31
cisk . Po krótkim czasie program automa-
tycznie przetestuje konigurację.
6
Teraz uruchom jakiś benchmark (np.
dodatkowe okno.
Naciśnij
[Enter]
.
3
W nowo otwartym oknie przejdź do opcji
Kliknij w nim przycisk
n
.
4
Po ponownym uruchomieniu systemu znów
HARDWARE
Podkr
canie procesora
Sposób ustalenia rodzaju pamięci zainstalowanej w komputerze
lub obciążającą procesor grę 3D. Jeśli kom-
puter działa poprawnie, znów zwiększ prędkość
szyny o kolejne 10 MHz i znowu sprawdź sta-
bilność komputera. Zegar możesz zwiększać do
momentu, aż komputer się zawiesi lub zrestar-
tuje (w naszym przykładzie Athlon 64 3200+
zawiesił się przy magistrali 240 MHz).
6
Gdy system przestanie poprawnie działać,
Przed rozpoczęciem podkręcania sprawdź, jakie
masz pamięci. Do wyboru są dwa sposoby. Pierw-
szy polega na użyciu programu CPU-Z. Uruchom go,
przejdź do zakładki i odczytaj wartość w ko-
mórce . Wskazuje ona maksymalną,
ofi cjalną częstotliwość, z jaką mogą pracować twoje
moduły pamięci.
Program może okazać się nieprzydatny, zwłaszcza
w przypadku starszych komputerów, w których pamięci
nie są wyposażone w moduły
SPD
34>03
. W takiej
sytuacji pozostanie ci drugi sposób, czyli odczytanie
nalepki na pamięciach. Wyłącz komputer i wyjmij jeden
moduł pamięci. Z reguły na pamięciach jest nalepka
zawierająca informacje o maksymalnej ofi cjalnej czę-
stotliwości
lub oznaczenia
standardu
JEDEC
34>05
. W ta-
belce podajemy
oznaczenia standardów oraz odpowiadające im czę-
stotliwości. W ostateczności możesz wpisać w wy-
szukiwarkę Google oznaczenia użytych kości pamięci.
Wymaga to jednak przynajmniej średniej znajomości
języka angielskiego.
Oznaczenia
standardów
Spotykane
oznaczenia
rynkowe
Taktowanie
nominalne
Taktowanie
efektywne
PC2100 PC-266 133 MHz 266 MHz
PC2700 PC-333 166 MHz 333 MHz
PC3200 PC-400 200 MHz 400 MHz
PC3500 PC-433 216 MHz 433 MHz
PC3700 PC-466 233 MHz 466 MHz
PC4000 PC-500 250 MHz 500 MHz
PC4200 PC-533 266 MHz 533 MHz
PC5300 PC-667 333 MHz 667 MHz
PC6400 PC-800 400 MHz 800 MHz
Moduły DDR2
zrestartuj go. Podczas ponownego urucha-
miania program AiBooster ustawi częstotliwość
na ostatnią prawidłowo działającą (oczywiście
tę podkręconą). Teraz zamiast o 10 MHz, podnieś
ją o 5 MHz i sprawdź, czy system działa stabilnie.
Jeśli komputer znowu się zawiesi, po ponownym
restarcie zwiększ częstotliwość tylko o 2 MHz.
7
Jeśli komputer działa stabilnie, oznacza to,
Oznaczenia
standardów
Spotykane
oznaczenia
rynkowe
Taktowanie
nominalne
Taktowanie
efektywne
PC2-3200 PC-400 200 MHz 400 MHz
PC2-3500 PC-433 216 MHz 433 MHz
PC2-3700 PC-466 233 MHz 466 MHz
PC2-4000 PC-500 250 MHz 500 MHz
PC2-4200 PC-533 266 MHz 533 MHz
PC2-5300 PC-667 333 MHz 667 MHz
PC2-6400 PC-800 400 MHz 800 MHz
PC2-7200 PC-900 450 MHz 900 MHz
PC2-8000 PC-1000 500 MHz 1000 MHz
PC2-8500 PC-1066 533 MHz 1066 MHz
że odkryłeś maksymalną częstotliwość,
z jaką może pracować. Jeśli nadal są problemy
z jego stabilnością, pozostaw taką częstotliwość,
jaką ustawia AiBooster.
Jeśli jesteś zadowolony z efektów overclockingu,
a chciałbyś pozbyć się programu AiBooster, ustaw
odnalezioną częstotliwość szyny w BIOS-ie.
Podkr
canie aplikacj
z płyty Gigabyte
Zysk z przyspieszenia
Płyta główna: Gigabyte GA-965P-DS3P (Intel P965)
Pamięci: 2x512 MB OCZ Technology Titanium
Series PC2 6400
Procesor: Intel Core 2 Duo E4300
Częstotliwość nominalna/po podkręceniu:
1800/2925 MHz
Przyrost częstotliwości: 63 proc.
Wynik testu PCMark05 (CPU) przed/po podkrę-
caniu: 4562/7413 punktów
Przyrost wydajności: 62 proc.
Program dołączany do płyt głównych Gigabyte
to EasyTune 5. Również udostępnia dwa tryby
pracy, a sama metodologia podkręcania proceso-
ra pozostaje taka sama jak w przypadku Asusa.
Chodzi o to, aby krokowo podnosić taktowanie
szyny głównej i sprawdzać stabilność działania
komputera.
Dla pocz
tkuj
cych
Łatwa metoda overclockingu, podobnie jak
w Asusie, pozwala na podnoszenie wydajno-
ści o pewną wartość procentową. Częstotliwość
można podnosić co 1 proc., jednak maksymalna
wartość to 20 proc. Niestety, program nie we
wszystkich przypadkach zapamiętuje wprowa-
dzone ustawienia, więc po każdym restarcie bę-
dziesz musiał ponownie wybierać procentowy
przyrost mocy, przy którym komputer pracuje
normalnie.
1
Dwukrotnie kliknij ikonę
Częstotliwość pracy procesora zostanie podnie-
siona, o czym będzie informował górny wskaź-
nik
.
Poniżej aktualnej wartości pokazywana
jest nominalna częstotliwość procesora
.
3
Jeśli wszystko działa poprawnie, kliknij po-
nownie strzałkę , zwiększ takto-
wanie o kolejny procent i naciśnij
.
4
Zwiększaj częstotliwość do czasu, aż kom-
tylko na niższy) lub podnosić napięcie dla pa-
mięci lub rdzenia procesora. W zależności od
modelu płyty niektóre z tych elementów mogą
być nieaktywne.
2
Klikając strzałkę w górę przy okienku
puter się zawiesi lub zresetuje. Po restarcie
program przywróci nominalne ustawienia pracy
procesora.
5
Uruchom EasyTune 5 i ponownie ustaw
znajdującą się w zasobniku systemowym.
Otworzy się okno programu do overclockingu:
liczbę, z jaką komputer poprzednio popraw-
nie działał.
6
Uruchom benchmark lub obciążającą pro-
cesor grę i sprawdź, czy system działa sta-
bilnie. Jeśli są problemy, zmniejsz o 1 proc. war-
tość overclockingu i ponownie sprawdź stabilność
działania systemu. Czyń tak do momentu, aż
uzyskasz stabilną pracę komputera.
Robota dla zaawansowanych
Pokażemy także, jak skorzystać z zaawansowa-
nych funkcji programu EasyTune 5.
1
W otwartym oknie programu kliknij przy-
zwiększ częstotliwość magistrali o 10 MHz. Na-
stępnie naciśnij przycisk
.
Po chwili częstotliwość procesora zo-
stanie podniesiona.
3
Za pomocą benchmarku lub gry sprawdź
stabilność pracy systemu. Jeśli wszystko
jest w porządku, przystąp do dalszego zwięk-
szania częstotliwości, jak zostało opisane w roz-
dziale „Sposób dla wytrwałych” dotyczącym
płyty Asusa.
4
W okienku obok
2
Kliknij strzałkę
cisk . Uzyskasz w ten spo-
sób dostęp do funkcji ukrytych w niższej części
okna. Możesz modyfi kować w nim częstotliwość
szyny systemowej, pamięci RAM i szyny PCI.
Możesz zmieniać mnożnik procesora (niestety,
i zwiększ wartość o 1 proc. Kliknij
przycisk
.
kontroluj częstotliwość szyny pamięci. Jeśli
przekroczy wartość, do jakiej przystosowane
zostały twoje pamięci, nastąpi zachwianie sta-
32
PC
Format
5/2007
SOFTWARE
5
Uruchom jakiś benchmark dla procesora
Moduły DDR
HARDWARE
Podkręcanie procesora
bilności systemu. Nie odkryjesz więc maksymal-
nej częstotliwości dla podkręconego procesora,
bo pojawi się ograniczenie pamięci. W takiej
sytuacji kliknij strzałkę w dół i częstotliwość
szyny pamięci zostanie zmniejszona
n
.
Zapisywanie ustawień w BIOS-ie
Jeśli odkryjesz maksymalną częstotliwość, z jaką
poprawnie pracuje twój procesor, musisz wpro-
wadzić te informacje do BIOS-u. W przeciwnym
wypadku po każdym restarcie systemu będziesz
musiał wprowadzać nowe ustawienia do progra-
mu EasyTune 5, bo domyślnie będzie on przy-
wracał nominalną częstotliwość procesora.
1
Podczas uruchamiania komputera naciśnij
3
W otwartym oknie wpisz z klawiatury czę-
Zwróć uwagę, że w tym przypadku częstotliwość
nie zawsze jest dobierana ze skokiem co 1 MHz,
lecz czasem ze skokiem odpowiednim dla stan-
dardów częstotliwościowych pamięci (np. 400
MHz, 533 MHz, 667 MHz, 800 MHz itd.).
5
Gdy zmniejszysz częstotliwość
klawisz
[Del]
, dzięki czemu dostaniesz się
do BIOS-u.
2
Wybierz
następnie w linii
,
dla szyny pamięci, kliknij
n
.
Aby tryb został zaakcepto-
wany, musisz zrestartować
komputer. Poinformuje cię
o tym następujące okien-
ko
n
.
ustaw i przejdź do linii
n
.
Do każdego menu i podmenu wejdziesz, naci-
skając klawisz
[Enter]
.
Zatwierdź ją klawiszem
[Enter]
.
4
Wyjdź z BIOS-u, zapisując wprowadzone
Ú
Podkręcanie programem z płyty MSI
Droższe płyty MSI są wyposażone w techno-
logię CoreCell, ułatwiającą m.in. podkręcanie
procesorów. W najnowszym wydaniu nazwa ta
została zmieniona na Dual CoreCell. Modyikacji
poddano m.in. wygląd interfejsu. Sam program
do overclockingu nazywa się Dual Core Center.
Płyty mają też system dynamicznego overcloc-
kingu (DOT), jednak z testów praktycznych wy-
nika, że w połączeniu z programowaniem pod
Windows jego efektywność często ma odwrotny
skutek do zamierzonego. Uruchomienie tej funk-
cji z poziomu BIOS-u daje dobre efekty, jednak
nie o to nam chodzi.
Szybko, szybciej…
Sugerujemy pominięcie DOT i przejście do over-
clockingu ręcznego. Sama metodologia podkrę-
cania wygląda tak samo jak w przypadku dwóch
wcześniejszych wariantów – Asusa i Gigabyte.
Zysk z przyspieszenia
1
Prawym
przyciskiem myszki
Płyta główna: MSI P6 N SLI Platinum
(NVIDIA nForce 650i SLI)
Pamięci: 2x512 MB OCZ Technology Titanium
Series PC2 6400
Procesor: Intel Pentium 4 531
Częstotliwość nominalna/po podkręceniu:
3000/3525 MHz
Przyrost częstotliwości: 18 proc.
Wynik testu PCMark05 (CPU) przed/
po podkręceniu: 3800/4278 punktów
Przyrost wydajności: 13 proc.
Otworzy się okno overclockingu ręcz-
nego, które podzielone zostało na dwie części:
(lub Core Center, w zależności
od płyty głównej).
2
Kliknij
n
.
Ewolucja interfejsu
Interfejs programu do podkręcania takich irm, jak
Gigabyte, czy też Asus, od pierwszych wersji nie
uległ większym zmianom. Dzięki temu bez względu
na rodzaj płyty programy wyglądają bardzo podobnie.
Natomiast programy irmy MSI przechodzą dość czę-
ste zmiany wyglądu interfejsu. W efekcie w starszych
płytach program ten będzie wyglądał nieco inaczej.
Na szczęście metodologia podkręcania pozostaje ta
sama. Należy się tylko zorientować, gdzie kliknąć,
aby uruchomić potrzebne opcje.
Na dole okna pojawią się dodatkowe czte-
ry ikony
n
.
Zadaniem ostatniej jest overclocking.
Prawa jest przeznaczona do overclockingu pro-
cesora.
Słownik: trudne terminy
01
FSB
główna magistrala danych
komputera, pozwalająca
procesorowi na komunika-
cję z układem sterującym
(chipsetem) płyty głównej,
a za jego pośrednictwem
również z innymi kompo-
nentami, np. pamięcią
operacyjną
02
QPB
ang. Quad Pumped Bus,
szyna Intela, po której
dane przesyłane są czte-
rokrotnie w każdym cyklu
zegarowym; w efekcie jej
częstotliwość efektywną
określa się jako cztero-
krotny iloraz częstotliwości
nominalnej
03
SPD
ang. Serial Presence
Detect, układ pamięci
EEPROM na module
pamięci RAM przecho-
wujący o nim informacje,
dzięki którym BIOS może
automatycznie skoniguro-
wać kontroler pamięci dla
danego modułu
04
BIOS
ang. Basic Input/Output
System, oprogramowanie
zaszyte w układach pół-
przewodnikowych płyty
głównej, odpowiadające
za podstawowe funkcje
komputera, a więc uru-
chomienie procesora,
wykrywanie dysków itp.
05
JEDEC
Joint Electron Device
Engineering Councils,
organizacja określająca
i ustanawiająca standardy
dla wytwórców elektroni-
ki; dzięki temu po samym
oznaczeniu standardu
można określić parametry
pracy danego elementu
06
DDRiDDR2
rodzaje pamięci, w któ-
rej dwa pakiety danych
przesyłane są w każdym
cyklu zegarowym; współ-
czesne odmiany pamięci
to – DDR (standardowa
wydajność 3,2 GB/s)
i DDR2 (wydajność
4,3 GB/s)
Ú
34
PC
Format
5/2007
SOFTWARE
stotliwość szyny, jaką udało ci się odkryć
w programie EasyTune 5, np.
n
.
zmiany.
kliknij dwukrotnie ikonę
n
.
Otworzy się okienko aplikacji Dual Core Center:
3
Kliknij
n
.
HARDWARE
Podkręcanie procesora
jak we
wcześniejszych
przykładach
taktowanie szy
ny FSB zwiększ
o 10 MHz, klikając myszą
n
.
Możesz też raz
kliknąć
n
.
Rozwinie się
paleta
n
.
Wybierz z niej
wartość o 10
MHz większą
od nominalnej
(w naszym przy
kładzie będzie
to
210 MHz
.
Potem
kliknij
n
.
5
Częstotliwość procesora zostanie podnie
można stworzyć proil overclockerski, który je
przechowuje. W tym celu w głównym oknie pro
gramu:
za każdym razem uruchomić okienko Core Cen
ter, kliknąć przycisk
n
,
kliknąć przycisk z zapisanym
twoim proilem
n
,
kliknij
n
.
8
W nowym oknie kliknij przycisk
n
,
a następnie przycisk
n
.
Ustawienia w BIOS-ie
Jeśli nie masz ochoty za każdym razem wczyty
wać zapamiętanego proilu, musisz częstotliwo
ści ustawione w programie Core Center wpro
wadzić na stałe do BIOSu.
1
Tuż po włączeniu komputera naciśnij przy
siona, ale program nie wykona tego natych
miast. Będzie ją zwiększał krokowo, za każdym
razem weryikując stabilność systemu. Jeśli czę
stotliwość osiągnie wskazaną wartość, sprawdź
stabilność systemu, uruchamiając benchmark
lub jakąś grę. Jeśli wszystko działa poprawnie,
przystąp do dalszego podnoszenia częstotliwo
ści pracy procesora, jak we wcześniejszych wa
riantach.
6
Jeżeli przedobrzysz z podkręcaniem i kom
cisk
[Del]
, by dostać się do BIOSu.
2
Przejdź do , następnie do
co spowoduje otwarcie kolejnego okna.
9
Kliknij
n
, za każdym razem naci
skając
[Enter]
. Dla ostatniej funkcji wybierz opcję
.
3
W polu wpisz wartość, jaka
została wykryta w programie Core Center,
np.
235 MHz
. Na płytach współpracujących z pro
cesorami Intela wartość ta może być wyświetla
na po czterokrotnym powiększeniu. W ramce
umieszczonej poniżej piszemy, dlaczego tak się
dzieje. Częstotliwość uzyskaną w programie Core
Center należy więc pomnożyć przez 4 i otrzy
maną wartość wpisać w BIOSie (w naszym przy
kładzie 4*235=940 MHz). Wartość zatwierdź,
naciskając
[Enter]
. Wyjdź z BIOSu, zapisując
zmiany.
puter się zawiesi, zresetuj go. Po ponownym
uruchomieniu systemu program Core Center
przywróci nominalną częstotliwość procesora.
Podnieś ją do poprzedniej poprawnej wartości
i dodatkowo zwiększ o 5 MHz. Jeśli system nadal
działa, sprawdź jego stabilność. W razie proble
mów częstotliwość podnieś tylko o 2 MHz.
7
Program Core Center nie zapamiętuje au
tomatycznie optymalnych ustawień, ale
i wpisz swoją nazwę (np. Pentium 4).
Następnie kliknij przycisk
Save proil
n
i twój proil zostanie zapisany.
10
Niestety, zapisany proil nie będzie do
Jakie jest zadanie mnożników i dzielników oraz jak za ich pomocą ustalić częstotliwość pracy procesora i pamięci
Zapewne nieraz zachodziłeś w głowę – o co chodzi
z tymi częstotliwościami magistral? Raz jest 200 MHz,
za chwilę ta sama szyna opisywana jest jako 800 MHz.
Do tego dochodzi jeszcze galimatias z częstotliwością
pamięci. Postaramy się to wyjaśnić.
Kluczowym elementem wyznaczającym częstotliwość
dla wszystkich komponentów płyty głównej jest główna
szyna systemowa (FSB), zwykle pracująca z realną
częstotliwością 200 MHz. Procesor ma na stałe za-
programowany tzw. mnożnik (lub zakres mnożników),
który po przemnożeniu przez częstotliwość magistrali
daje realną częstotliwość, z jaką pracuje procesor (np.
14x200 MHz = 2800 MHz).
W przypadku procesorów AMD w jednym cyklu zegaro-
wym przesyłane są dwa pakiety danych. W porównaniu
ze starą szyną taka magistrala pracuje dwukrotnie
szybciej, więc czasem zamiast częstotliwości 200 MHz
podaje się 400 MHz – to tzw. efektywna częstotliwość
szyny. Takie taktowanie jest nieprawdziwe, ale na jego
podstawie łatwo wskazać prawdziwą przepustowość
szyny. Poza tym z marketingowego punktu widzenia 400
MHz znacznie lepiej wygląda niż 200 MHz.
W przypadku szyny Intela określanej jako
QPB
2
34>02
na każdy pojedynczy cykl zegara przypadają nie dwa,
lecz cztery przesyłane pakiety danych. Dlatego szyna
200 MHz jest zwykle oznaczana jako 800 MHz. W naj-
nowszych procesorach ma ona faktycznie częstotliwość
266 MHz i jest oznaczana jako 1066 MHz.
Również pamięci mają taktowanie nominalne (rzeczywi-
ste) i efektywne, bo w przypadku
DDR i DDR2
2
34>06
w każdym cyklu zegara przesyłane są dwa pakiety da-
nych. Zatem dla modułów 400 lub 333 MHz efektywna
częstotliwość wynosi 800 lub 667 MHz, a pamięci są
oznaczane jako DDR2 800 lub DDR2 667.
Ponieważ pamięci RAM rozwijają się znacznie wolniej
niż procesory, wprowadzono dzielniki. W ten sposób
pamięć może pracować z częstotliwością ściśle określoną
względem częstotliwości procesora. Na przykład proce-
sor Athlon 64 z szyną 200 MHz może współpracować
z pamięcią o częstotliwości 166 MHz. Między tymi
komponentami jest ustawiony dzielnik 6:5 (na sześć
cyklów magistrali FSB pamięć wykonuje ich pięć). Jeśli
zatem podniesiesz częstotliwość szyny procesora o 20
MHz (do 220 MHz), spowoduje to wzrost częstotliwości
pamięci o 17,33 MHz (efektywne taktowanie to 366,66
MHz). Oczywiście dzielnik między procesorem a pamięcią
może być modyikowany, by częstotliwość pamięci nie
przekroczyła wyznaczonej wartości.
36
PC
Format
5/2007
SOFTWARE
4
Podobnie
myślnym ustawieniem uwzględnianym po
każdym starcie systemu Windows. Musisz więc
[ Pobierz całość w formacie PDF ]